Bài 34: Sự đồng quy của ba đường trung tuyến, ba đường phân giác trong một tam giác - Toán 7

Bài 34: Sự đồng quy của ba đường trung tuyến, ba đường phân giác trong một tam giác - Toán 7

TÓM TẮT KIẾN THỨC TRỌNG TÂM:

  • Ba đường trung tuyến của tam giác đồng quy tại một điểm gọi là trọng tâm \(G\). Trọng tâm cách mỗi đỉnh một khoảng bằng \(\frac{2}{3}\) độ dài đường trung tuyến đi qua đỉnh đó.
  • Ba đường phân giác của tam giác đồng quy tại một điểm \(I\). Điểm này cách đều ba cạnh của tam giác và là tâm đường tròn nội tiếp tam giác.
  • Công thức tính góc tạo bởi hai phân giác trong: \[\widehat{BIC} = 90^\circ + \frac{\widehat{A}}{2}\]

1. Đường trung tuyến và trọng tâm G

Định nghĩa: Đường trung tuyến nối một đỉnh với trung điểm của cạnh đối diện.

Tính chất: Ba đường trung tuyến của tam giác cùng đi qua một điểm (đồng quy) tại trọng tâm \(G\).

Tỉ lệ độ dài:

\[\frac{GA}{MA} = \frac{GB}{NB} = \frac{GC}{PC} = \frac{2}{3}\]

Suy ra: \(GA = 2GM\) và \(GM = \frac{1}{3}AM\).

Ví dụ minh họa: Cho \(GM = 2\text{ cm}\), tính \(GA\) và \(AM\).

Lời giải:

\[GA = 2 \cdot GM = 2 \cdot 2 = 4\text{ cm}\]\[AM = GA + GM = 4 + 2 = 6\text{ cm}\]

2. Đường phân giác và điểm cách đều ba cạnh

Tính chất: Ba đường phân giác của tam giác đồng quy tại điểm \(I\).

Điểm \(I\) cách đều ba cạnh: \(IH = IK = IL\) (với \(H, K, L\) là hình chiếu vuông góc của \(I\) trên ba cạnh).

Point \(I\) được gọi là tâm đường tròn nội tiếp tam giác.

Ghi chú: Nếu hai phân giác cắt nhau tại \(I\) thì đường nối đỉnh thứ ba với \(I\) cũng là đường phân giác.

3. Trường hợp tam giác cân và tam giác đều đặc biệt

a) Tam giác cân tại A

Đường phân giác xuất phát từ đỉnh \(A\) đồng thời là đường trung tuyến, đường cao và đường trung trực ứng với cạnh đáy \(BC\). Do đó trọng tâm \(G\) và tâm phân giác \(I\) cùng nằm trên trục đối xứng của tam giác.

b) Tam giác đều

Trong tam giác đều, trọng tâm \(G\), trực tâm \(H\), tâm nội tiếp \(I\) và tâm ngoại tiếp \(O\) trùng nhau hoàn toàn.

4. Bài tập nâng cao và tính góc

Công thức liên hệ giữa góc đỉnh và góc tạo bởi hai đường phân giác trong:

\[\widehat{BIC} = 90^\circ + \frac{\widehat{A}}{2}\]

Ví dụ: Cho \(\widehat{BAC} = 120^\circ\). Tính \(\widehat{BIC}\).

Lời giải:

\[\widehat{BIC} = 90^\circ + \frac{120^\circ}{2} = 90^\circ + 60^\circ = 150^\circ\]

LƯU Ý DỄ SAI VÀ TIPS LÀM BÀI:

  • Không nhầm trọng tâm (giao điểm 3 đường trung tuyến) với trung điểm của đoạn thẳng.
  • Không nhầm đường trung tuyến với đường phân giác.
  • Nhớ ký hiệu vuông góc đầy đủ khi hạ đường vuông góc từ \(I\) xuống các cạnh.
  • Nhớ kĩ công thức tỉ lệ \(GA = 2GM\) để tránh tính sai độ dài.

Xem và tải file PDF đầy đủ


[Tải về file PDF]

Biểu mẫu liên hệ

Tên

Email *

Thông báo *