Làm quen với số thập phân vô hạn tuần hoàn môn Toán lớp 7 có đầy đủ lý thuyết và ví dụ

Làm quen với số thập phân vô hạn tuần hoàn môn Toán lớp 7 có đầy đủ lý thuyết và ví dụ
Tài liệu này tóm tắt kiến thức trọng tâm về số thập phân hữu hạn, số thập phân vô hạn tuần hoàn, cách viết gọn chu kì cũng như quy tắc làm tròn số và độ chính xác dành cho học sinh lớp 7.

1. Khởi động: Phép chia kỳ lạ

So sánh hai tình huống phép chia:
  • \(\frac{4}{5} = 0,8\) (Phép chia kết thúc nhanh chóng \(\rightarrow\) Số thập phân hữu hạn).
  • \(\frac{5}{18} = 0,2777...\) (Phép chia kéo dài mãi không dừng \(\rightarrow\) Số thập phân vô hạn tuần hoàn).

2. Số thập phân hữu hạn

Định nghĩa: Là số thập phân có phần thập phân dừng lại (số chữ số sau dấu phẩy là hữu hạn).
Ví dụ: \(0,8\); \(1,25\); \(-2,5\); \(3,14\).

3. Số thập phân vô hạn tuần hoàn và chu kì

Định nghĩa: Phần thập phân kéo dài vô tận và lặp lại theo nhóm chữ số gọi là Chu kì.
  • Cách viết gọn: Đặt chu kì trong dấu ngoặc đơn \((...)\).
  • Ví dụ 1: \(0,2777... = 0,2(7)\) \(\rightarrow\) Chu kì là \(7\).
  • Ví dụ 2: \(-1,5454... = -1,(54)\) \(\rightarrow\) Chu kì là \(54\).
GHI NHỚ QUAN TRỌNG: Mọi số hữu tỉ \(\mathbb{Q}\) đều viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn hoặc vô hạn tuần hoàn.

4. Quy tắc làm tròn số

Áp dụng quy tắc từ Lớp 6:
  • Nếu chữ số ngay sau hàng làm tròn \(\ge 5\) \(\rightarrow\) Cộng thêm \(1\) vào hàng làm tròn.
  • Nếu chữ số đó \(< 5\) \(\rightarrow\) Giữ nguyên hàng làm tròn.
Ví dụ:
  • \(46,333... \approx 46\) (hàng đơn vị).
  • \(-1,27(534) \approx -1,28\) (hàng phần trăm).

5. Độ chính xác và Trục số

  • Bản chất: Khi làm tròn đến một hàng nào đó, sai số không vượt quá một nửa đơn vị hàng làm tròn.
  • Trục quan: Khoảng cách từ điểm số thực đến điểm làm tròn trên trục số phải \(< 0,5\) đơn vị hàng làm tròn.

6. Thực hành làm tròn

Xét số \(12591,27\):
  • Với độ chính xác \(50\): Làm tròn đến hàng trăm. Chữ số hàng chục là \(9 > 5 \rightarrow 12591,27 \approx 12600\).
  • Với độ chính xác \(0,05\): Làm tròn đến hàng phần mười. Chữ số hàng phần trăm là \(7 > 5 \rightarrow 12591,27 \approx 12591,3\).

7. Mẹo nhỏ: "Em có biết?"

Làm sao để biết phân số tối giản (mẫu dương) là hữu hạn hay vô hạn tuần hoàn?
  • Mẫu chỉ có ước nguyên tố là \(2\) hoặc \(5 \rightarrow\) Hữu hạn.
  • Mẫu có ước nguyên tố khác \(2\) và \(5 \rightarrow\) Vô hạn tuần hoàn.
Ví dụ:
  • \(\frac{3}{40} = \frac{3}{2^3 \cdot 5}\) (Hữu hạn)
  • \(\frac{1}{3}\) (Vô hạn tuần hoàn)

Xem và tải file PDF đầy đủ


[Tải về file PDF]

Biểu mẫu liên hệ

Tên

Email *

Thông báo *